Dane adresowe:

Muzeum Saturn w Czeladzi
ul. Dehnelów 10
41-250 Czeladź
tel.: 32 265 42 93, 32 265 42 98
e-mail: muzeumczeladz[at]gmail.com

Jesteś na: Strona główna / Aktualności

Aktualności

31 MAR 2020

KLIK - SATURN. Magia rozlewisk

Rozlewiska Brynicy

Od wieków wiła się malowniczymi meandrami i zakolami, rozlewając szeroko i tworząc podmokłe grzęzawiska. Dziś uregulowana i dyscyplinowana, leniwie płynie wtłoczona w sztywne koryto, niczym nie przypomina już żywiołu ze zdjęcia. Nie przypomina też już o roli, jaką pełniła drzewiej.

W dawnych czasach Brynica i Przemsza pełniły naturalną granicę, oddzielającą Śląsk od Małopolski, której zachodnią część stanowiło obecne Zagłębie Dąbrowskie. U schyłku średniowiecza, a dokładniej od końca 1443, kiedy potężny biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki odkupił od księcia cieszyńskiego Wacława siewierszczyznę (w tym Siewierz i Czeladź), podarowaną z górą dwa i pół wieku wcześniej przez Kazimierza Sprawiedliwego księciu śląskiemu, Mieszkowi Plątonogiemu, Brynica stała się granicą pomiędzy Księstwem Siewierskim a należącym do Czech Śląskiem. Taki stan rzeczy utrzymał się aż do końca XVIII stulecia, kiedy decyzją Sejmu Wielkiego biskupie Księstwo Siewierskie wcielono do Rzeczpospolitej.  Na chwilę rolę granicy państwowej rzeka przestała pełnić w 1795 roku, kiedy po III rozbiorze tereny Zagłębia Dąbrowskiego zostały włączone do Prus jako prowincja Nowy Śląsk. Jej dawny bieg przywrócono jednak już za czasów Księstwa Warszawskiego i pozostawiono jako zachodnią linię graniczną utworzonego w 1815 roku Królestwa Polskiego. Na całe stulecie Brynica stała się trwałą granicą pomiędzy carską Rosją i Królestwem Prus (a później Niemiec). Funkcję granicy międzypaństwowej przestała pełnić dopiero po odzyskaniu niepodległości, ale nadal pozostawała granicą, tym razem jednak autonomicznego Województwa Śląskiego i obejmującego Zagłębie województwa kieleckiego.

Dziś Brynica, od dawna pozbawiona funkcji politycznej, jest już tylko granicą tzw. reliktową, a więc istniejącą nadal w świadomości mieszkańców odrębnych kulturowo regionów, położonych po obu jej stronach.

wszystkie aktualności rejestr zmian wiadomości

Redakcja strony: Aktualności Rejestr zmian

  • Podmiot udostępniający informację: 
  • Pierwsza publikacja:  
  • Aktualizacja publikacji:  
  • Wytworzenie publikacji:  
  • Zatwierdzenie informacji:  
Drukuj Liczba odwiedzin: 56

Obsługa i nadzór techniczny: IntraCOM.pl