Dane adresowe:

Muzeum Saturn w Czeladzi
ul. Dehnelów 10
41-250 Czeladź
tel.: 32 265 42 93, 32 265 42 98
e-mail: muzeumczeladz[at]gmail.com

Jesteś na: Strona główna / Aktualności

Aktualności

31 MAR 2020

KLIK - SATURN. O potrzebie mycia się

 Dom Zborny kop. „Saturn”. Aut. Bracia Altman. Lata 30. XX w.
Fotografia ze zbiorów Muzeum Saturn.
 Czeladzki Ośrodek Zdrowie.
Fotografia ze zbiorów Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi

Jak ważna jest higiena, nie tylko w dobie epidemii chorób zakaźnych, wie każdy z nas. W międzywojennej Czeladzi w rozmaity sposób podchodzono do tej kwestii. Odrębne pomieszczenia sanitarne w domach były rzadkością. Za łazienkę musiał więc wystarczyć wydzielony kącik służący do mycia. Podstawowe jego wyposażenie stanowiły miednica, dzbanek do wody i mydło. Część mieszkańców myła się w Brynicy, byli też tacy, dla których czynność ta była najzupełniej zbyteczną. Jednak dla zdecydowanej większości czeladzian konieczność zachowania higieny osobistej jawiła się jako sprawa kluczowa. W naszym mieście działały trzy łaźnie o publicznym charakterze.

Jedną z pierwszych była łaźnia ulokowana w Domu Zbornym, którego budowa finansowana przez Towarzystwo Górniczo-Przemysłowe „Saturn” została zakończona w 1911 r. Nowoczesne jak na ówczesne czasy pomieszczenie z urządzeniami kąpielowymi na początku przeznaczone było dla robotników i urzędników kopalni „Saturn”, niebawem jednak poszerzono krąg korzystających o rodziny osób zatrudnionych w zakładzie górniczym. Ogromną popularnością łaźnia kopalniana cieszyła się w latach trzydziestych minionego stulecia. Do maja 1935 r. czynna była w piątki i soboty, ale na prośbę pracowników wprowadzono dodatkowe dwa dni – środę i czwartek.

Miejska łaźnia została oddana do użytku w 1926 r. Mieściła się w Ośrodku Zdrowia zlokalizowanym przy ul. Zamurnej (obecnie Pieńkowskiego). Posiadała cztery kabiny z wannami z żelaza emaliowanego. Dostępne były również środki czystości. Za darmo z tego przybytku korzystali uczniowie czeladzkich szkół powszechnych wysyłani na kąpiel zbiorowo, ale także ubodzy i bezrobotni. Pozostali byli zobowiązani do uiszczenia niewielkiej opłaty. W łaźni pracował łazienny, którego jednym z zadań było utrzymywanie czystości.

Nie sposób nie zaznaczyć w pejzażu międzywojennej Czeladzi obecności rytualnej żydowskiej łaźni, czyli mykwy umożliwiającej mieszkańcom naszego miasta pochodzenia żydowskiego życie w czystości i świętości.

 

(Na zdjęciu Czeladzki Ośrodek Zdrowia zainstalowany w budynku pochodzącym przypuszczalnie z 1917 r., w którym funkcjonowały poradnie, ambulatorium i łaźnia. Do tej ostatniej wchodziło się z boku budynku. Na piętrze mieszkała pielęgniarka, natomiast na zapleczu znajdowało się mieszkanie rodziny łaziennego. Autor fotografii, wykonanej przypuszczalnie późną jesienią 1939 r., nieznany. Na zdjęciu od lewej stoją: Stefan Jeleń pracujący jako łazienny, pielęgniarka Anna Szwajcer z domu Wyszomirska oraz dr Anatol Podstawski, późniejszy dyrektor miejskiego szpitala. Przed budynkiem charakterystyczna studnia na kołowrót. Fotografia ze zbiorów Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi przekazana przez panią Barbarę Jeleń, synową Stefana Jelenia. Obróbki cyfrowej zdjęcia dokonał Jerzy Żymirski.)

 

 

 

 

wszystkie aktualności rejestr zmian wiadomości

Redakcja strony: Aktualności Rejestr zmian

  • Podmiot udostępniający informację: 
  • Pierwsza publikacja:  
  • Aktualizacja publikacji:  
  • Wytworzenie publikacji:  
  • Zatwierdzenie informacji:  
Drukuj Liczba odwiedzin: 56

Obsługa i nadzór techniczny: IntraCOM.pl