Dane adresowe:

Muzeum Saturn w Czeladzi
ul. Dehnelów 10
41-250 Czeladź
tel.: 32 265 42 93, 32 265 42 98
e-mail: muzeumczeladz[at]gmail.com

Jesteś na: Strona główna / Aktualności

Aktualności

30 MAR 2020

KLIK - SATURN. Po pierwsze - profilaktyka

Józef Marczyński. 
Zdjęcie z lat 30. XX w. z zasobów cyfrowych Muzeum Saturn.

Choroby zakaźne, dziesiątkując populację mieszkańców Czeladzi, od niepamiętnych czasów stanowiły ogromny problem społeczny i medyczny. Znaczący wstęp do uzyskania kontroli nad nimi przyniosły szczepienia oraz akcja oświatowa. Niepomierną rolę w zakresie działań profilaktycznych odegrał dr Józef Marczyński pełniący od 16 maja 1926 r. funkcję lekarza miejskiego. Dzięki jego zaangażowaniu opracowany został program opieki nad tzw. zdrowotnością publiczną. Jednym z istotnych punktów było powołanie pod przewodnictwem burmistrza Antoniego Rączaszka komisji sanitarnej, której członkowie zajęli się szczegółowym badaniem sytuacji epidemiologicznej Czeladzi. W pierwszym rzędzie rozpoczęto analizę jakości wody studziennej, bowiem poważne źródło potencjalnych zagrożeń tkwiło w braku infrastruktury sanitarnej. Zainteresowano się również usuwaniem nieczystości, warunkami sanitarnymi domów mieszkalnych czy też miejscami handlu artykułami żywności. Były to działania bezprecedensowe w dziejach naszego miasta.

W maju 1926 r. został utworzony Ośrodek Zdrowia z dr. Marczyńskim na czele, którego siedziba znajdowała się przy ówczesnej ul. Zamurnej (obecnie Pieńkowskiego). Mieściły się w nim: Ambulatorium dla biednych i bezrobotnych, w którym ubodzy chorzy codziennie mogli liczyć na bezpłatną poradę leczniczą, jak też darmowe lekarstwa, poradnia ogólna, przychodnie przeciwgruźlicza, przeciwjagliczna (lecząca przewlekłe zapalenie spojówek) i przeciwweneryczna (jak donosiły źródła aż 17 czeladzian leczyło się wtedy z „tych” chorób systematycznie), a także stacja opieki nad matką i dzieckiem. Nie sposób pominąć zorganizowanej przez dra Marczyńskiego akcji szczepień ochronnych przeciw ospie oraz szkarlatynie obowiązkowo obejmującej wszystkie dzieci. Ośrodek dysponował ponadto lampą kwarcową o działaniu bakteriobójczym i dezynfekującym. Wreszcie edukacja. Niestrudzenie dr Marczyński prowadził zakrojone na szeroką skalę przedsięwzięcie mające na celu uświadamianie społeczeństwa w zakresie mechanizmów zakażeń, dróg rozwoju chorób, lecz zwłaszcza ich zapobieganiu. W szkołach i ratuszu wygłaszał publiczne pogadanki dotyczące higieny osobistej. Jeśli zaś chodzi o tę publiczną - niezmiernie ważną była realizacja miejskiej inwestycji w obszarze budowy doraźnego wodociągu, a następnie rozbudowy sieci wodociągowej. Jednak niedostatek wystarczających środków spotęgowany przez kryzys gospodarczy szalejący w latach 30. XX w. uniemożliwił finalizację tych planów. Do wybuchu II wojny jedynie około 20% mieszkańców posiadało podłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Jednym z większych projektów mających zapewnić zdrowie czeladzianom był zakup drewnianej karetki, jak na owe czasy bardzo dobrze wyposażonej, ciągnionej przez parę koni. Zawieszenie pojazdu osadzone było na resorach, koła zaś posiadały ogumienie, by zapewnić bezpieczny transport chorego. Wewnątrz zaś znajdowały się miejsca leżące dla dwóch cierpiących oraz drewniane nosze. Warto dodać także o zatrudnieniu na etacie czyściciela miejskiego, którego zadania sprowadzały się głównie do usuwania padliny i wyłapywania wałęsających się psów po mieście.

Więcej o tym wspaniałym lekarzu i społeczniku: http://www.muzeum-saturn.czeladz.pl/historia/Marczynski_Jozef

wszystkie aktualności rejestr zmian wiadomości

Redakcja strony: Aktualności Rejestr zmian

  • Podmiot udostępniający informację: 
  • Pierwsza publikacja:  
  • Aktualizacja publikacji:  
  • Wytworzenie publikacji:  
  • Zatwierdzenie informacji:  
Drukuj Liczba odwiedzin: 56

Obsługa i nadzór techniczny: IntraCOM.pl