Dane adresowe:

Muzeum Saturn w Czeladzi
ul. Dehnelów 10
41-250 Czeladź
tel.: 32 265 42 93, 32 265 42 98
e-mail: muzeumczeladz[at]gmail.com

Jesteś na: Strona główna / Aktualności

Aktualności

22 MAJ 2020

KLIK - SATURN. Styl dworkowy na czeladzkim Zarzeczu

Po odzyskaniu niepodległości, w architekturze lat międzywojennych zaczął pojawiać się tzw. styl dworkowy, dla którego ideałem stał się polski dwór szlachecki z jego typowymi elementami - kolumnowym portykiem, wysokim dachem i bocznymi alkierzami wywodzącymi się z dawnego budownictwa obronnego. Obraz ocienionego wiekowymi lipami, pobielanego dworku z jego zapraszającym do wnętrza gankiem i sienią pozostawała i do dziś zresztą pozostaje ucieleśnieniem ziemiańskiej idylli. Polska szlachta - mieszkańcy dworków - podkreślała swoje przywiązanie do ojczystej tradycji, stając się przy okazji piewcami patriotyzmu i polskości w trudnych czasach rozbiorów.

Ów styl dworkowy odnajdziemy w budynku przy ulicy Dehnelów 10, wzniesionym w latach 1923-25, przez Towarzystwo Przemysłowo-Górnicze „Saturn” na czeladzkim Zarzeczu, w bezpośrednim sąsiedztwie kopalni i robotniczego osiedla patronackiego. Tynkowaną, białą bryłę willi przeznaczonej dla dyrektora kopalni „Saturn” zdobi portyk z jońskimi kolumnami, wysoki łamany dach oraz alkierze. Całość przywodzi na myśl typowy szlachecki dwór polski, rodem ze stronnic mickiewiczowskiego „Pana Tadeusza”. Efektu dopełniało otoczenie budynku. Dyrektorski dworek posadowiono na niewielkim wzniesieniu,  a w jego otoczeniu założono park - wszystko po to, by wtopiony w otaczającą zieleń jak najtrafniej nawiązywał do ziemiańskiej siedziby.

Wnętrze willi podzielono na trzy trakty i przyozdobiono efektownymi, zachowanymi do dnia dzisiejszego, boazeriami. W bogatej snycerce nie zabrakło elementów ludowych, m.in. szyszki pinii symbolizującej powodzenie, płodność i szczęście oraz sześciokątnej rozety – znaku słowiańskiego kultu solarnego.

Budynek projektu architekta Antoniego Lufta, do wybuchu II wojny światowej zamieszkiwał dyrektor kopalni Józef Przedpełski wraz z żoną Marią. Od 2009 reprezentacyjny obiekt jest siedzibą Muzeum Saturn. Spacerujących w okolicy i odwiedzających jego gościnne progi gorąco zachęcam do odkrywania jego dekoracyjnych detali, odkrywającymi piękno tej eleganckiej architektury.

wszystkie aktualności rejestr zmian wiadomości

Redakcja strony: Aktualności Rejestr zmian

  • Podmiot udostępniający informację: 
  • Pierwsza publikacja:  
  • Aktualizacja publikacji:  
  • Wytworzenie publikacji:  
  • Zatwierdzenie informacji:  
Drukuj Liczba odwiedzin: 56

Obsługa i nadzór techniczny: IntraCOM.pl