Dane adresowe:

Muzeum Saturn w Czeladzi
ul. Dehnelów 10
41-250 Czeladź
tel.: 32 265 42 93, 32 265 42 98
e-mail: muzeumczeladz[at]gmail.com

Jesteś na: Strona główna / Aktualności

Aktualności

26 MAR 2020

KLIK - SATURN. Tadeusz Rudzki, czeladzki burmistrz, będziński (i nie tylko) architekt

Dom katolicki w Będzinie

Część 1

Tadeusz Rudzki to człowiek, który odcisnął wielkie piętno na architekturze zagłębiowskich miast, przede wszystkim Będzina, także Sosnowca. Jego dorobek twórczy w zakresie budownictwa nie jest jeszcze w pełni zapoznany, a prace badawcze w tym zakresie trwają dopiero od niedawna. Niemniej warto przyjrzeć się sylwetce tego projektanta ze względu na nieprzeciętny talent widoczny w wysokim poziomie formalnym zaprojektowanych przez niego obiektów.

Rudzki nie pochodził z Zagłębia Dąbrowskiego, a studia kończył jak wielu znakomitych architektów na Politechnice Lwowskiej, studiował także w Grazu i Wiedniu. Od 1921 roku pracował w Będzinie na stanowisku architekta powiatowego, w latach 1935-1939 piastował funkcję architekta miejskiego Będzina. W latach dwudziestych prowadził nadzór architektoniczny w zakresie robót budowlanych w Zarządzie Miejskim w Sosnowcu. Jednocześnie prowadził prywatne biuro architektoniczne mieszczące się w Będzinie przy ulicy Kołłątaja 26, projektując wiele obiektów powstałych w zagłębiowskich miastach. Tadeusz Rudzki, oprócz pracy architektonicznej, czynnie zaangażował się także w politykę, czego owocem było powierzenie mu fotela burmistrza Czeladzi w 1929 roku. Urząd ten sprawował jednak krótko. W okresie II wojny światowej pracował jako rysownik w będzińskim magistracie, po wojnie kontynuował pracę na stanowisku architekta. Brał wówczas udział w pracach koncepcyjnych dotyczących odbudowy zamku będzińskiego i nadzorował prowadzone na Wzgórzu Zamkowym wykopaliska archeologiczne. W swoich realizacjach Tadeusz Rudzki operował repertuarem form typowym dla funkcjonalizmu i umiarkowanego modernizmu, niechętnie i rzadko czerpiąc z dorobku dawnych epok.

Tadeusz Rudzki zaprojektował szereg budynków użyteczności publicznej w Będzinie, w latach 20. i 30. XX wieku.

Dużym przedsięwzięciem finansowym o wymiarze społecznym dla mieszkańców Będzina była budowa Domu Katolickiego na Wzgórzu Zamkowym, w pobliżu najstarszego w mieście kościoła Świętej Trójcy. Budowę rozpoczęto latem 1935 roku według planów Tadeusza Rudzkiego, który wykonał je non-profit, w ramach osobistego wkładu społecznego w budowę gmachu. Obiekt udało się wznieść dzięki datkom parafian, którzy postanowili partycypować w kosztach tej ważnej dla nich inwestycji, a także przy wsparciu Towarzystwa Francusko-Włoskiego, które ofiarowało na ten cel między innymi materiały z rozebranej kotłowni z kopalni na Koszelewie. Powstanie Domu Katolickiego wspierały także Huta Bankowa i Cementownia „Solvay” z Grodźca. Będziński magistrat zezwolił na bezpłatne pobieranie wody z wodociągu miejskiego, niezbędnej do prac budowlanych. Tak szerokie zaangażowanie wielu środowisk w budowę tego obiektu należy tłumaczyć z góry zakładanym przeznaczeniem budynku, wykraczającym daleko poza zwykłe zadania przyparafialnego domu katolickiego. Projektowana przestrzeń służyć miała rozwojowi i popularyzacji kultury wysokiej, odpowiadając żywotnym potrzebom rozrastającej się miejskiej społeczności. Gmach wzniesiono na nieregularnym rzucie, dostosowując go do nietypowego kształtu narożnej działki, leżącej przy ulicy Teatralnej (dawniej Sobieskiego). Głównym akcentem elewacji skrzydeł, z których dłuższe rozłożone było między ówczesną ulicą Sobieskiego a Kołłątaja były szerokie, gęsto rozmieszczone okna oraz pionowe przeszklenia klatek schodowych. Równie oryginalnie jak elewacje przedstawiało się wnętrze budynku. Jego osią było owalne foyer, wpisane w narożnik gmachu. Za nim rozciągła się sala widowiskowa na 300 osób. Obecnie budynek jest siedzibą Teatru Dzieci Zagłębia im. Jana Dormana.

 

wszystkie aktualności rejestr zmian wiadomości

Redakcja strony: Aktualności Rejestr zmian

  • Podmiot udostępniający informację: 
  • Pierwsza publikacja:  
  • Aktualizacja publikacji:  
  • Wytworzenie publikacji:  
  • Zatwierdzenie informacji:  
Drukuj Liczba odwiedzin: 56

Obsługa i nadzór techniczny: IntraCOM.pl