Historia Muzeum

Idea utworzenia Muzeum w Czeladzi jako ośrodka, którego rudymentarne zadanie stanowić miała troska o trwanie i zachowanie dla potomnych lokalnego dziedzictwa kulturowego zrodziła się w latach 80. XX wieku w gronie regionalnych intelektualistów oraz miejscowych środowisk twórczych.

Jednak niezbędne warunki do urzeczywistnienia tego ambitnego przedsięwzięcia zaistniały dopiero ponad dwie dekady później.

Muzeum Saturn w Czeladzi zostało powołane do życia mocą uchwały podjętej jednogłośnie przez wszystkich radnych Rady Miejskiej 30 października 2008 roku, natomiast oficjalnie otworzyło swe podwoje w dniu 1 marca 2009 roku. Od początku towarzyszyła mu wielka przychylność władz miejskich. Bezpośrednie działania organizacyjne powierzono Iwonie Szaleniec, która została mianowana dyrektorką. Nowo uruchomionej instytucji, dla której przeznaczono lokalizację w zabytkowym budynku przy ul. Dehnelów 10, nadano nazwę Muzeum Saturn w Czeladzi nawiązując tym samym do zlikwidowanej Kopalni Węgla Kamiennego „Saturn”. Dodanie określenia Saturn było zatem ukłonem wobec industrialnej przeszłości miasta, a także zaakcentowaniem bogatych tradycji górniczych. Placówka działa na podstawie statutu muzeum w organizacji nadanego przez gminę Czeladź w uzgodnieniu z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego zawierające go postanowienia regulujące proces organizowania muzeum i obowiązującego do czasu zakończenia tych działań wyznaczonych przez dzień otwarcia wystawy stałej. Wspominając narodziny Muzeum Saturn nie sposób pominąć istnienia Czeladzkiej Izby Tradycji działającej w strukturach Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Marii Nogajowej w okresie 2003-2009, będącej materialnym wyrazicielem potrzeby oddolnej aktywności kulturalnej w zakresie działań na rzecz upamiętniania przeszłości. Zapoczątkowane przez nią realizacje zadań przypisanych muzeum, między innymi takich jak: kolekcjonowanie i magazynowanie zabytków związanych z przeszłością miasta, a także organizowanie wystaw oraz lekcji popularyzujących wiedzę historyczną, z powodzeniem zainicjowały dzieło wiązania teraźniejszości z przeszłością.