Straty osobowe Czeladzi podczas II wojny światowej

Zakrojony na szeroką skalę i zaplanowany do realizacji na trzy lata projekt dokumentacyjny „Straty osobowe Czeladzi podczas II wojny światowej” został zainicjowany przez Muzeum Saturn w 2016 r. Jednym z głównych zamierzeń programowych jest podjęcie w pierwszym rzędzie przeglądu dotychczasowych ustaleń w zakresie:

  1. Strat bezwzględnych (zabitych i zmarłych) ludności Czeladzi w latach II wojny,
  2. Strat względnych (wywiezionych, deportowanych, wysłanych na przymusowe roboty),
  3. Strat wśród ludności Czeladzi pochodzenia żydowskiego,
  4. Wpływu II wojny światowej na wielkość liczby ludności Czeladzi.


Natomiast podstawowy cel projektu sprowadza się do zebrania rozproszonych informacji o ofiarach wojny oraz osobach represjonowanych przez okupantów niemieckiego i sowieckiego w latach 1939-1945, przetworzenie ich na wersję elektroniczną, a także stworzenie i udostępnienie bazy danych umożliwiającej wyszukanie informacji o losach konkretnych osób.

To z całą pewnością najtrudniejsze wyzwanie badawcze, jednak jego ostatecznego zakończenia nie sposób ułożyć. Pomimo odkrywanej nieznanej dotąd dokumentacji źródłowej, pojawiające się znaczne sprzeczności i rozbieżności nie tylko w szacunkach liczby ofiar, lecz zwłaszcza w podstawowych danych osobowych sprawiają, że najprawdopodobniej nie uda się nigdy ustalić precyzyjnego wykazu strat osobowych Czeladzi poniesionych w rezultacie jednego z najkrwawszych konfliktów zbrojnych w dziejach ludzkości.