„Ja zawdzięczam kopalni bardzo dużo”. Górnicza Czeladź oczami Jadwigi Nowak.
Historia górnictwa to nie tylko szyby, ściany wydobywcze i praca pod ziemią. To również tysiące osób, których codzienność była związana z kopalnią – także tych pracujących na powierzchni. W kolejnym wywiadzie z cyklu „Utworzenie Cyfrowego Archiwum Górnictwa w Zagłębiu” zapraszamy na spotkanie z Jadwigą Nowak.
Do Czeladzi przyjechała pod koniec lat 70. Przypadkowe spotkanie podczas wizyty w mieście sprawiło, że związała swoje zawodowe życie z kopalnią „Czerwona Gwardia”, późniejszym „Saturnem”. Najpierw pracowała w należącym do kopalni domu wczasowym w Świnoujściu, następnie na kopalnianej stołówce, gdzie zajmowała się wydawaniem posiłków regeneracyjnych dla górników.
Grochówka, pomidorowa, mięso, kiełbasa, bułki, mleko, kawa zbożowa, a latem mięta – posiłek musiał być konkretny. Pierwsi górnicy pojawiali się już około 5.30 rano, przywożeni autobusami z okolicznych miejscowości.
Kopalnia stała się dla pani Jadwigi czymś znacznie więcej niż miejscem pracy. To właśnie tutaj poznała przyszłego męża, pracującego w transporcie. Kopalnia pomogła jej również jako młodej, przyjezdnej osobie znaleźć dach nad głową, a później rodzina otrzymała mieszkanie przy ul. Dehnelów. Jak sama mówi: „Ja zawdzięczam kopalni bardzo dużo”.
Dziś pani Jadwiga patrzy na dawny „Saturn” z zupełnie innej perspektywy. Pamięta okres degradacji pokopalnianych budynków, ale obserwowała również ich stopniowe odradzanie się. Pierwszym sygnałem, że teren nie zostanie zapomniany, była dla niej odnowiona Elektrownia. Dzisiaj z uznaniem mówi o przemianie dawnej kopalni i o nowym życiu, jakie otrzymały jej obiekty.
Jej wspomnienia przypominają również, jak ważne jest zapisywanie historii mówionej, dopóki możemy usłyszeć ją bezpośrednio od świadków. Sama pani Jadwiga podkreśla, że warto docierać do kolejnych osób pamiętających kopalnie i utrwalać ich opowieści.
Obejrzyjcie cały wywiad z Jadwigą Nowak na YouTube:
https://www.youtube.com/watch?v=8jr88ZQj2W4
Wywiad został zrealizowany w ramach projektu „Utworzenie Cyfrowego Archiwum Górnictwa w Zagłębiu”, którego celem jest ochrona, dokumentacja i upowszechnianie niematerialnego dziedzictwa górniczego Zagłębia Dąbrowskiego poprzez rejestrację wspomnień osób związanych z kopalniami regionu.
Przedsięwzięcie finansowane w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) ze środków Unii Europejskiej – NextGenerationEU w ramach inwestycji A2.5.1 „Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju”.
#kpodlakultury #nextgenerationue #funduszeue
