Unikalnym miejscem, które narodziło się na terenie dawnej kopalni, jest Galeria Sztuki Współczesnej „Elektrownia”. Budynek, w którym obecnie mieści się oddział Muzeum Saturn, powstał w latach 1902-1908 jako elektrownia kopalni „Saturn”. Zaprojektował go wybitny polski architekt Józef Pius Dziekoński (1844-1927), znany z realizacji wielu monumentalnych obiektów użyteczności publicznej w Europie. Obiekt wyróżnia się prostokątnym rzutem z wejściem na osi oraz rozbudowaną bryłą. Charakterystycznym elementem jest wieża stylizowana na gotycką z otworami strzelniczymi. Elewację budynku stanowią ceglane, nietynkowane ściany w podziale ramowym, wzbogacone o osie, gzymsy i ceglane detale architektoniczne. Industrialne wnętrza, z surową ceglaną architekturą i imponującymi stalowymi konstrukcjami, stanowią niezwykłe tło dla wystaw, instalacji artystycznych i wydarzeń kulturalnych. Dzięki temu dawny budynek techniczny zyskał nowe życie jako centrum kreatywności i sztuki.
W galerii, oprócz dzieł sztuki współczesnej prezentowanych na wystawach czasowych, można podziwiać autentyczne elementy dawnej elektrowni kopalnianej. Zachowane urządzenia i maszyny stanowią integralną część ekspozycji, przypominając o przemysłowej przeszłości tego miejsca. Wśród najciekawszych eksponatów znajdują się wielkie koło zamachowe o średnicy 5 metrów i wadze 23 tony, które jest synchronicznym silnikiem elektrycznym, obracającym się ze stałą prędkością 125 obrotów na minutę. Stanowi ono serce zespołu prądotwórczego „Wanda”, zbudowanego przez szwajcarską firmę Maschinenfabrik Oerlikon Schweiz w 1903 roku. Co ciekawe, do lat 60. XX wieku w jej sąsiedztwie znajdowało się bliźniacze koło zamachowe „Krakus”. Warto również zwrócić uwagę na kompresor wyprodukowany przez firmę Belliss & Morcom Ltd z Birmingham, potężne urządzenie, które niegdyś dostarczało sprężone powietrze do pracy maszyn górniczych. Istotną część parku maszynowego stanowi pulpit sterowniczo-pomiarowy wyprodukowany przez szwajcarską firmę BROWN BOVERI & CIE w Baden, który służył do synchronizowania pracy sprężarek „Krakus” i „Wanda” oraz rozruchu bloków energetycznych. Interesującym elementem industrialnej historii tego miejsca jest suwnica o ręcznym napędzie, wykorzystywana niegdyś podczas remontów maszyn, o udźwigu 8 ton i rozpiętości 22 metrów.
Te unikatowe elementy nie tylko stanowią świadectwo przemysłowej przeszłości, ale także tworzą ważny kontekst dla współczesnych wystaw, ukazując kontrast między światem techniki a artystyczną ekspresją. Galeria Sztuki Współczesnej „Elektrownia” jest częścią Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego – trasy turystycznej łączącej najważniejsze obiekty dziedzictwa przemysłowego regionu. Wpisanie galerii na tę prestiżową listę podkreśla jej wartość historyczną i kulturową, czyniąc ją jednym z kluczowych punktów na mapie industrialnych atrakcji województwa. Dzięki temu odwiedzający mogą nie tylko podziwiać współczesną sztukę, ale również lepiej zrozumieć kontekst przemysłowego dziedzictwa Czeladzi i całego regionu.
